Χτες βράδυ, στη Χίο, το κράτος έδειξε για άλλη μια φορά το φριχτό πρόσωπο του δολοφόνου -φύλακα των ελληνικών και ευρωπαϊκών συνόρων. Σε καταδίωξη του Λιμενικού με σκάφος μεταφοράς ανθρώπων, καταγράφονται δεκάδες τραυματίες και δημοσιεύματα μιλούν για τουλάχιστον 15 νεκρούς. Την ώρα που τα συστημικά μέσα κάνουν λόγο για “σύγκρουση”, έχοντας παρακολουθήσει πλέον δεκάδες βίντεο με τέτοιες καταδιώξεις, ξέρουμε πολύ καλά ότι το Λιμενικό για μια ακόμη φορά έχει εμβολίσει σκάφος με ανθρώπους που ζητούν βοήθεια. Είναι για μια ακόμη φορά κρατικό έγκλημα. Είναι για μια ακόμη φορά η συνειδητή πολιτική που έχει κάνει την ανθρώπινη ζωή αναλώσιμη σε κάθε τομέα της κοινωνίας, πόσο μάλλον όταν αυτή η ζωή δεν έχει το “σωστό” διαβατήριο ή τη “σωστότερη” οικονομική ή πολιτική θέση .
Η γελοιότητα με το θέατρο των “δύσκολων συνθηκών” πρέπει να τελειώνει. Όταν κυνηγάς ανθρώπους στη θάλασσα, πριν καν δεις αν ζητούν άσυλο ή όχι (για όσους κόπτονται για τη νομιμότητα), όταν μετατρέπεις το Αιγαίο σε πεδίο στρατιωτικής αναμέτρησης, όταν στήνεις ένα δόγμα αποτροπής που μετράει επιτυχίες σε πνιγμούς, τότε το έγκλημα δε γίνεται να μη λογίζεται ως πολιτική γραμμή. Η έξαρση ρατσισμού και φασιστικής αντιμεταναστευτικής υστερίας είναι από τη μία το κυνήγι του ακροδεξιού ακροατηρίου που η κυβέρνηση φοβάται ότι χάνει κι από την άλλη είναι και ένα μήνυμα προς τα αφεντικά της Ευρώπης και των ΗΠΑ ότι η Ελλάδα θα κάνει τη βρώμικη δουλειά ως ο μπάτσος των συνόρων.
Αυτή η γραμμή είναι η ονείρωξη του Θανούλη που χρόνια φώναζε δημόσια πως «η φύλαξη θέλει νεκρούς». Και σήμερα έχει την εξουσία να κανονικοποιεί τις εκτελέσεις και να τις εφαρμόζει ως δόγμα.
Οι επαναπροωθήσεις (pushbacks) αποτελούν κλιμακούμενη πρακτική πολλών ετών, με επαναλαμβανόμενα μοτίβα συλλήψεις/απαγωγές χωρίς διαδικασία, ξυλοδαρμοί, κλοπές, εξευτελισμοί, εγκλεισμοί, εγκατάλειψη ανθρώπων σε σχεδίες ή φουσκωτά, ρυμουλκήσεις που θέτουν ζωές σε άμεσο κίνδυνο. Η ίδια η διεθνής και ευρωπαϊκή έννομη τάξη – που το κράτος επικαλείται όταν τη συμφέρει – έχει καταγράψει και καταδικάσει αυτές τις πρακτικές. Πολλές οργανώσεις καταγράφουν εδώ και χρόνια την ελληνική πρακτική των pushbacks και τη συστημικότητα της βίας που τη συνοδεύει.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ανάμεσα στον Ιανουάριο 2020 και τις 27 Ιουλίου 2024 το Aegean Boat Report έχει καταγράψει 3.109 pushbacks στο Αιγαίο, που αφορούν 84.972 ανθρώπους – με δικηγόρους και οργανώσεις να επιβεβαιώνουν ότι αυτή η πρακτική έχει γίνει κανονική κρατική πρακτική παρά την απαγόρευση επαναπροώθησης χωρίς εξέταση αιτήματος ασύλου. Την ίδια στιγμή, το 2024 συνεχίστηκαν οι καταγγελίες για παράνομες επαναπροωθήσεις τόσο στη θάλασσα όσο και στα χερσαία σύνορα, ενώ το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) τον Ιανουάριο του 2025 κατέληξε σε καταδίκη της Ελλάδας για συστηματική χρήση pushbacks στην περιοχή του Έβρου. Παράλληλα, οι κρατικές αποφάσεις επιστροφών/απέλασης και οι πρακτικές κράτησης έχουν επεκταθεί. Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 εκδόθηκαν 11.402 αποφάσεις επιστροφής ή απέλασης από την Ελληνική Αστυνομία, με πάνω από 10.715 εντολές κράτησης και 99,9% ποσοστό κράτησης σε διαδικασίες απέλασης . Όσον αφορά στους θανάτους και εξαφανισμένους, δημοσιευμένες αναλύσεις για το 2024 δείχνουν ότι τουλάχιστον 61 άνθρωποι έχουν βρεθεί νεκροί και άλλοι 59 αγνοούνται σε 27 ναυάγια στην Ελλάδα μέσα στον ίδιο χρόνο, σε έναν αριθμό που συμβαδίζει με δεκάδες επιπλέον θανάτους σε όλη τη Μεσόγειο λόγω της σκληρής διαχείρισης των συνόρων.
Στο αποκορύφωμα της πολιτικής αυτής βρίσκεται η μαζική τραγωδία της Πύλου που βλέπαμε να έρχεται μέσα σε ένα πλαίσιο αποτροπής που σπρώχνει τους ανθρώπους σε όλο και πιο θανατηφόρες διαδρομές και σε πρακτικές που θολώνουν επίτηδες τη γραμμή ανάμεσα στη «διάσωση» και την εγκληματική διαχείριση. Ή ακόμα παλιότερα το έγκλημα στο Φαρμακονήσι για το οποίο κιόλας το ελληνικό κράτος καταδικάστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που έκρινε ότι υπήρξαν παραλείψεις, ότι δεν υπήρξε αποτελεσματική έρευνα και ότι οι αρχές δεν τήρησαν την υποχρέωση προστασίας της ανθρώπινης ζωής, σε υπόθεση όπου οι επιζώντες κατήγγειλαν ρυμούλκηση/επαναπροώθηση.
Πρόκειται για ένα διεθνές νταραβέρι εξουσίας, στο οποίο η κυβέρνηση έχει το ρόλο του «θεματοφύλακα της ευρωπαϊκής ασφάλειας», αλλά ταυτόχρονα και του πιστού σκυλιού των ΗΠΑ και της διεθνούς ακροδεξιάς ατζέντας, αυτού του τραμπισμού που χτίζει τείχη, κυνηγάει μετανάστες, φυλακίζει παιδιά και κάνει την κρατική βαρβαρότητα “κανονικότητα”. Το ίδιο μοντέλο εθνικισμός, μιλιταρισμός, νόμος και τάξη. Και όσο το κράτος ντύνει το μίσος με στολή και σημαία, τόσο ζητάει από την κοινωνία να εξοικειωθεί με τον θάνατο ως μέτρο πολιτικής.
Δεν έχουμε φαντασιώσεις να διερευνηθεί σε βάθος το χτεσινό κρατικό έγκλημα στη Χίο, να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι και να σπάσει η ομερτά του Λιμενικού και του Υπουργείου που τους καλύπτει. Πρέπει να απαιτήσουμε να σταματήσει τώρα η δολοφονική πολιτική των pushbacks, και να οργανώσουμε στην πράξη την αλληλεγγύη, μέσα στις γειτονιές, στους χώρους δουλειάς, στα λιμάνια, στα νησιά, απέναντι σε ένα σύστημα που για να επιβιώσει χρειάζεται εχθρούς και πτώματα.
Καλούμε τα σωματεία βάσης, τις συλλογικότητες, τους εργαζόμενους/ες, τους ντόπιους και τους μετανάστες/ριες, κάθε αντιφασιστικό και αντιρατσιστικό κομμάτι της τάξης μας, να πάρουν θέση με κινητοποιήσεις και δράσεις που στοχεύουν στο μπλοκάρισμα της προπαγάνδας και της κρατικής τρομοκρατίας. Να τους χαλάσουμε την “κανονικότητά” τους.
Για έναν κόσμο χωρίς σύνορα, χωρίς στρατόπεδα, χωρίς κράτη-δολοφόνους.
Αναρχοσυνδικαλιστική Πρωτοβουλία Ροσινάντε
