Την εργολαβία των Μεταλλίων στη Σέριφο αναλαμβάνει πλέον ο Γκρόμαν ο νεότερος, από τον πατέρα του το 1906. Οι συνθήκες εργασίας των μεταλλωρύχων υφίστανται μια συνεχή επιδείνωση, μέχρι να φτάσει «το μαχαίρι στο κόκκαλο» και στις 27 Ιουλίου του 1916 (μετά από 10 χρόνια άγριας εκμετάλλευσης δηλαδή) να ιδρυθεί το πρώτο σωματείο «εργατών μεταλλευτών». Μέλος του, μεταξύ άλλων, και ο συνδικαλιστής- μέλος της διοίκησης του ΕΚΠ, Κων/νος Σπέρας (ο ίδιος πίστευε στον αναρχοσυνδικαλισμό) που αποκεφαλίστηκε τη δεκαετία του ‘40 από την ΟΠΛΑ (καταγωγή εκ Σερίφου). Χαρακτηριστικό το εξής σημείο της 2^ης παραγράφου από το καταστατικό του σωματείου.

«Η αλληλεγγύη με τους οργανωμένους εργάτας όλης της Ελλάδος και όλου του κόσμου, διά την άμυνα υπέρ των εργατικών δικαίων και την καταπολέμηση της εκμεταλλεύσεως από το κεφάλαιον, με τελικόν σκοπόν να δημοσιοποιηθούν τα μέσα παραγωγής να γίνουν τα εκ της εργασίας αγαθά αποκλειστική απόλαυσις των παραγωγών των και να παύσει η εκμετάλλευσις του ανθρώπου από τον όμοιόν του».

Έπειτα από άπειρα αναπάντητα (κι ανυπόγραφα από την πλευρά του Υπουργείου Εργασίας φυσικά) υπομνήματα, οι μεταλλωρύχοι της Σερίφου κηρύσσουν απεργία στις 7 Αυγούστου του 1916. Αρνούνται να φορτώσουν το ανδριώτικο καράβι «Μανούσι» για την μεταφορά των μεταλλευμάτων και έτσι στις 21 Αυγούστου φθάνουν στο νησί 10 χωροφύλακες, με επικεφαλής της μοίρας, τον Χρυσάνθου.

Καταστέλλει βάναυσα τους παρευρισκόμενους απεργούς, φυλακίζει την ηγεσία του σωματείου και δίνει προθεσμία πέντε λεπτών στους συγκεντρωμένους εργάτες να επιστρέψουν στην δουλειά τους. Με τη λήξη της προθεσμίας αρχίζουν οι πυροβολισμοί προς το μέρος των εργατών και ο Θεμιστοκλής Κουζούπης πέφτει νεκρός, μαζί του και οι Μιχάλης Ζωϊλης, Μιχάλης Μητροφάνης και Γιάννης Πρωτόπαπας.. Ακολουθούν γενικευμένες συγκρούσεις στο Μεγάλο Λιβάδι (όπου συμμετέχουν μέχρι και γυναίκες με παιδιά) με τις δυνάμεις της χωροφυλακής, όπου τραυματίζονται αρκετοί εξ αυτών, ενώ ο φονιάς Χρυσάνθου σκοτώνεται από τα «ταξικά» πυρά (λιθοβολισμό) των εξαγριωμένων εργατών, ως απάντηση στους δολοφονημένους συναδέλφους τους, τους φυλακισμένους εργάτες του ορυχείου και την άγρια καταστολή του σκληρού τους αγώνα. Μια πρώτη ταξική συνειδητοποίηση συντελείται εκείνο τον Αύγουστο, μια ιδιαίτερη στιγμή για την οργάνωση της εργατικής τάξης και την δυνατότητα της, να δρα αυτόνομα, δίχως την ανάγκη πολιτικής καθοδήγησης από κάποιο κόμμα. Απόδειξη και η απόλυτη ικανοποίηση των αιτημάτων των εργατών μεταλλευτών της Σερίφου, έπειτα από την μαχητική τους απεργία και τις «πολεμικές» συμπλοκές.

Τι θα συνέβαινε τον Ιούλιο του 1965 ήταν ελάχιστα προβλέψιμο. Η ανεργία βρισκόταν σε υποχώρηση και ένα πρωτοφανές για τα ελληνικά δεδομένα κύμα καταναλωτισμού σημάδευε την εθνική αγορά. Η χώρα διένυε τη πρώτη περίοδο αστικής δημοκρατίας μετά από τα δύσκολα χρόνια του εμφυλίου, με κυβέρνηση το κόμμα της Ένωσης Κέντρου και πρωθυπουργό τον Γ. Παπανδρέου.

Παρόλα αυτά, το κράτος της Δεξιάς ζούσε και βασίλευε σε όλους τους θεσμούς, από τα υπουργεία μέχρι τα αστυνομικό σώματα και την κάθε υπηρεσία. Η κατάργηση της μαζικής ανέχειας δεν σήμανε και την κατάργηση του εξευτελισμού που υπέστη ο λαός από το μετεμφυλιακό Κράτος. Από τη δολοφονία Λαμπράκη το 1963 μέχρι και τις σκευωρίες που ακολούθησαν, όλα έδειχναν ότι οι μηχανισμοί της Δεξιάς λειτουργούσαν στην εντέλεια, με έκδηλη παρουσία και όχι τόσο «υπόγεια» δράση.

Αρχές εκείνου του Ιούλη εκδηλώνεται διαφωνία ανάμεσα στην Κυβέρνηση και τον βασιλιά Κωνσταντίνο γύρω από την αποπομπή του Υπουργού Εθνικής Αμύνης Γαρουφαλιά. Επρόκειτο για «βαλτό» των ανακτόρων που δρούσε εντεταλμένα, παρακάμπτοντας τις αποφάσεις της Κυβέρνησης. Ήταν ο ίδιος που δεν άφησε την εκλεγμένη Κυβέρνηση να ελέγξει τον στρατό (με άξονα το Κυπριακό, αλλά και σχετικά με την προσπάθεια του Παπανδρέου να τον εκδημοκρατίσει, που χαρακτηριζόταν σε μεγάλο βαθμό από την υπόθεση «Ασπίδα»).

Έτσι, 15 Ιουλίου ο πρωθυπουργός υποβάλλει παραίτηση η οποία γίνεται φυσικά αποδεκτή από τον βασιλιά. Δίχως την όποια χρονοτριβή, ορκίζεται κατευθείαν κυβέρνηση ο σχηματισμός Αθανασιάδη- Νόβα, με υπουργούς αποστάτες της ΕΚ που έχουν συμμετάσχει ενεργά στην ανατροπή της Κυβέρνησης.

Στην άνοδο της εγκάθετης από τον βασιλιά Κυβέρνησης ο λαός αναγνωρίζει μια μεγάλη συνωμοσία και ένα πολιτικό σύστημα-μαριονέτα του θρόνου. Σε αυτή την κατάντια βλέπει και τον δικό του εξευτελισμό καθημερινά στις υπηρεσίες, στη δουλειά, στο αστυνομικό περιβάλλον, κλπ.

Εκείνο το βράδυ, μερικοί φοιτητές και εργαζόμενοι διαδηλώνουν στο Σύνταγμα. Η διαδήλωση θα χτυπηθεί αγρίως από τις κατασταλτικές δυνάμεις, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πανελλαδικά (και κυρίως από τους εργαζόμενους σε Αθήνα και Πειραιά) η συσσωρευμένη οργή για τη «βασιλεύουσα» τάξη, σε μια εξέγερση που θα κρατήσει πάνω από 70 μέρες. Κατά τη διάρκειά τους, δολοφονείται ο αροστερός φοιτητής Σωτ. Πέτρουλας Με μαζικές δράσεις, αυτόνομες παρεμβάσεις, συγκρούσεις με τις δυνάμεις καταστολής και διαρκείς κινητοποιήσεις, η επαγρύπνηση των κοινωνικών αντανακλαστικών και η φοβερή πίεση που ασκείται από τα κάτω, θα καταφέρει να ρίξει δυο κυβερνήσεις και να καθυστερήσει το επερχόμενο πραξικόπημα.

Ιούλιος

1 (1894): Ψοφάει σε ηλικία 75 ετών ο Άλαν Πίκερτον, ντετέκτιβ, το γραφείο του οποίου λειτουργούσε ως ιδιωτικός στρατός των εργοδοτών στις ΗΠΑ. Στο ενεργητικό των «Πίκερτον» καταγράφονται εκατοντάδες εν ψυχρώ δολοφονίες απεργών και συνδικαλιστών

3 (1778): Τα βρετανικά στρατεύματα κατοχής δολοφονούν 400 άμαχους άποικους στην κοιλάδα του Γουιόμινγκ στην Αμερική. Όσοι επέζησαν έμαθαν στους απογόνους τους πώς γίνεται το κόλπο

4 (1776): Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο της Αμερικής παρουσιάζει τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ. Πρόκειται για το κλασικότερο κείμενο του πολιτικού αλλά και του οικονομικού φιλελευθερισμού

5 (1934): Η αστυνομία του Σαν Φραντσίσκο ανοίγει πυρ κατά απεργών φορτοεκφορτωτών λιμανιού, σκοτώνοντας πολλούς από αυτούς

7 (1936): Γεννιέται στα Ανώγεια της Κρήτης ο Νίκος Ξυλούρης

10 (1940): Εγκαθιδρύεται η δοσιλογική κυβέρνηση του Βισί στη Γαλλία. Σχεδόν ολόκληρος ο γαλλικός κρατικός μηχανισμός θα τεθεί στην υπηρεσία του, αλλά το γαλλικό Κράτος δεν θυμάται τίποτα

11 (1740): Οι Εβραίοι διώχνονται από τη μικρή Ρωσία σε πογκρόμ που εξαπολύει ο Τσάρος. Όσους απέμειναν τους περιέλαβε ο Στάλιν

14 (1789): Οι Γάλλοι επαναστάτες μπαίνουν στη Βαστίλη, απελευθερώνουν τους φυλακισμένους και δίνουν συμβολικό τέλος στη μοναρχία

(1896) Γεννιέται στη Λεόν ο ισπανός αναρχοσυνδικαλιστής αγωνιστής Μπουεναβεντούρα Ντουρρούτι

(1993) Πεθαίνει σε ηλικία 77 ετών ο Γάλλος αναρχικός τραγουδιστής, τραγουδοποιός και συνθέτης Λεό Φερρέ (φωτο)

15 (1927): Η αυστριακή αστυνομία δολοφονεί 89 σοσιαλιστές διαδηλωτές, κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης διαμαρτυρίας για την αθώωση τριών παρακρατικών ακροδεξιών που είχαν σκοτώσει ένας απεργό λίγους μήνες πριν

19 (1936): Οι εργάτες της Ισπανίας επαναστατούν ενάντια στο φασιστικό πραξικόπημα. Η Βαρκελώνη, η Μαδρίτη, οι Αστούριες και πολλές μεγάλες πόλεις της χώρας καταλαμβάνονται από εργάτες. Ξεκινά ο εμφύλιος πόλεμος που θα διαρκέσει τρία χρόνια

20 (1928): Αυτοκτονεί σε ηλικία 32 ετών ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης

21 (1969): Ο Νηλ Άρμστρονγκ και ο Έντουιν Άλντριν γίνονται οι πρώτοι άνθρωποι που πατούν στη Σελήνη, μέχρι στιγμής χωρίς ο συμπαθής δορυφόρος να υποστεί τις συνέπειες που υπέστη η Γη

22 (1932): Πεθαίνει σε ηλικία 77 ετών, υποχρεωτικά έγκλειστος στο σπίτι του από το φασιστικό καθεστώς, ο ιταλός αναρχικός θεωρητικός και αγωνιστής Ερρίκο Μαλατέστα

23 (1923): Δολοφονείται σε ηλικία 45 ετών, μέσα στο αυτοκίνητό του, ο Πάντσο Βίλα διοικητής της Ταξιαρχίας του Βορρά στη Μεξικανική Επανάσταση και εκπρόσωπος της ελευθεριακής ριζοσπαστικής πτέρυγας σε σχέση με τον Εμ. Ζαπάτα

(1929) Το φασιστικό καθεστώς της Ιταλίας απαγορεύει την χρήση ξένων λέξεων στη χώρα

(1936) Το Σοσιαλιστικό και το Κομμουνιστικό Κόμμα Καταλωνίας ενώνονται και ιδρύουν ένα νέο κόμμα το PSUC, για να αντιμετωπίσουν τους αναρχικούς. Δέκα μήνες μετά το PSUC θα πρωταγωνιστήσει στο αντεπαναστατικό πραξικόπημα της Βαρκελώνης

(1975) Απεργοί οικοδόμοι στήνουν τα πρώτα προλεταριακά οδοφράγματα στη μεταπολιτευτική Ελλάδα

26 (1953): Ο Φιντέλ Κάστρο με την αντάρτική ομάδα του επιτίθεται στη Μονκάδα, ξεκινώντας την κουβανέζικη επανάσταση. Η επίθεση αποτυγχάνει και ο Κάστρο φυλακίζεται από το δικτατορικό καθεστώς. 56 χρόνια μετά –και ενώ ο Κάστρο έχει στο μεταξύ πετύχει– η Κούβα συνεχίζει να έχει δικτατορία

28 (1794): Ο γάλλος επαναστάτης Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος δολοφονείται στη γκιλοτίνα, πέφτοντας κι αυτός θύμα της κρατικής («επαναστατικής») τρομοκρατίας, της οποίας υπήρξε ο βασικός εμπνευστής. Οι ωραίες ιδέες πάντα ξαναγυρνούν στη μάνα τους

29 (1900): Ο ιταλός αναρχικός Γκαετάνο Μπρέσι δολοφονεί τον ιταλό βασιλιά Ουμβέρτο Α’.

(1921) Κάποιος Αδόλφος Χίτλερ γίνεται πρόεδρος του μικρού Εθνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος των Γερμανών Εργατών

Αύγουστος

1 (1834): Καταργείται η δουλεία στη Μεγάλη Βρετανία. Πλέον οι σκλάβοι θα έχουν μισθό και θα δουλεύουν στα ορυχεία, τα μεταλλεία και τα εργοστάσια. Μπαίνουμε στον θαυμαστό κόσμο του Καπιταλισμού

3 (1914): Η Γερμανία κηρύσσει τον πόλεμο στη Γαλλία, ξεκινώντας ουσιαστικά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά τη διάρκεια του οποίου 15 εκατομμύρια πραγματικοί άνθρωποι θα πάνε να συναντήσουν τους προγόνους τους για τη δόξα της πατρίδας

4 (1936): Ο Ι. Μεταξάς κηρύσσει το στρατιωτικό νόμο στην Ελλάδα για να εμποδίσει τα συνδικάτα να απεργήσουν την επόμενη ημέρα. Ακολουθούν 4 δοξασμένα χρόνια ελληνικού φασισμού, που θα τα διαδεχθεί μια 5ετία ναζιστικής κατοχής και πάει λέγοντας

6 (1945): Η πρόοδος της ανθρωπότητας δεν σταματά ποτέ. Η πρώτη ατομική βόμβα της ιστορίας, ονομαζόμενη «Little boy» (Μικρό αγοράκι!),  πέφτει στη Χιροσίμα της Ιαπωνίας (φώτο) από αμερικανικό καταδρομικό σκοτώνοντας 70.000 ανθρώπους σε μισή ώρα. Δεκάδες χιλιάδες θα πεθάνουν αργότερα από εγκαύματα και δηλητηριάσεις, ενώ τερατάκια γεννιούνται στην πόλη για πολλά χρόνια. Η «Δημοκρατία» θέτει τις βάσεις για τη νίκη της επί του φασισμού

9 (1945): Η «Δημοκρατία» νικά οριστικά. Αυτή τη φορά η ατομική βόμβα πέφτει στο Ναγκασάκι και ονομάζεται «Fat man» (Χονδρός άνδρας). Τα υπόλοιπα μένουν ίδια: 70.000 νεκροί σε μισή ώρα, δεκάδες χιλιάδες θα πεθάνουν αργότερα, εκατοντάδες χιλιάδες οι ακρωτηριασμένοι και οι τερατογεννέσεις. Είπαμε, η πρόοδος δεν σταματά ποτέ

11 (1988): Ιδρύεται η Αλ-κάιντα. Με λεφτά της CIA για να πολεμήσει τον κομμουνισμό

18 (1917): Ξεσπά η μεγάλη φωτιά της Θεσσαλονίκης. Το 1/3 της πόλης κάηκε και 70.000 άνθρωποι έμειναν άστεγοι

23 (1927): Οι αναρχικοί ιταλοί μετανάστες στις ΗΠΑ Νικόλα Σάκο και Μπαρολομέο Βαντσέτι (φώτο), κατηγορούμενοι από την Πολιτεία της Μασσαχουσέτης για ληστεία μετά φόνου, εκτελούνται στην ηλεκτρική καρέκλα. Έχουν προηγηθεί δύο δίκες-παρωδία και ένα τεράστιο παγκόσμιο κίνημα αλληλεγγύης που έχει κινητοποιήσει εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες σε όλον τον πλανήτη

(1977) Ο κυβερνήτης της Μασσαχουσέτης Μάικλ Δουκάκης αναγνωρίζει επίσημα τη σκευωρία της Πολιτείας στην υπόθεση Σάκο και Βαντσέτι και ανακηρύσσει την 23^η Αυγούστου ως «Ημέρα Σάκκο και Βαντσέτι ενάντια στη μισαλλοδοξία»

28 (1943): Στη Δανία ξεσπά μεγάλη Γενική Απεργία ενάντια στο Ναζισμό

(1991) Διαλύεται η Σοβιετική Ένωση. Χωρίς Γενική Απεργία, αφού κάθε εργατική αντίσταση είχε εξαφανιστεί χάρη στο «Εργατικό Κράτος»